نخاع دارای 2 ماده خاکستری و سفید است. ماده خاکستری شامل سلولهای عصبی فاقد پوشش میلین و ماده سفید شامل رشته‎های عصبی دارای میلین است.

سلولهای عصبی قدامی نخاعی، حرکتی و سلولهای قسمت خلقی حسی می‎باشد. مهمترین اعصابی که از نخاع منشاء می‎گیرند عبارتند از شبکه گردنی ـ عصب فرنیک ـ بازویی ـ کمری ـ خاجی که عصب سیاتیک از آن خارج می‎شود.

بصل النخاع:

پایین‎ترین بخش مغز است، دارای 3 سانتی‎متر طول و 10 گرم وزن است. بصل النخاع، نخاع را به سایر نقاط مغز ارتباط می‎دهد شکل بصل النخاع بصورت یک مخروط ناقص است که قاعده بزرگ آن بالا و قاعده کوچک آن پایین‎تر قرار گرفته است.

مخچه در عقب آن قرار دارد * بطن چهارم در این عضو قرار دارد * بسیاری از مراکز حیاتی در این عضو هستند * این عضو دارای ماده خاکستری و سفید رنگ است *

در بصل النخاع مرکز تنظیم تنفس قرار دارد و قطع نخاع باعث مرگ انسان می‎گردد. در ضمن این عضو مرکز اعمال گوارشی از قبیل جویدن، بلع، سرفه، استفراغ و نیز مرکز تغییر دهنده قطر رگهاست.

مخچه:

با وزنی در حدود 140 گرم و در بالا و عقب بصل النخاع قرار دارد. این عضو به وسیله سه جفت پایه به پشت مغز متصل می‎شود مخچه نیز از ماده خاکستری تشکیل شده است.

ماده خاکستری در خارج مخچه و ماده سفید در داخل آن است. سطح آن صاف نیست و شیارهایی دارد. مخچه در حفظ تعادل بدن و تنظیم انقباض ماهیچه‎ها دخالت دارد، قطع آن اختلالی در تعادل ایجاد می‎کند ولی اعمال تغذیه‎ای مختل نمی‎گردد. اگر آسیب در یک طرف مخچه ایجاد شود هنگام راه رفتن بدن به همان طرف منحرف می‎شود.

مغز:

عضوی است که در جمجمه قرار دارد. نمو آن در انسان پیش از سایر موجودات است. از دو نیمکره راست و چپ درست شده است که یک شیار عمیق آن دو را از همدیگر جدا می‎سازد وزن متوسط آن 1160 گرم است ولی در زنان وزن آن کمتر از مردان است.

دو نیمکره بوسیله پلی به هم متصل می‎شوند. سطح مغز دارای شیارهای فراوانی است. مغز از ماده سفید و خاکستری ساخته شده است. ماده خاکستری در خارج و ماده سفید در داخل قرار گرفته است.

مغز مرکز شعور و ادراک و حافظه و هوش است.

اگر مغز آسیب ببیند ولی بخش‎های دیگر مغز سالم بمانند جانور شعور و ادراک خود را از دست می‎دهد و بی‎خبر از محیط اطراف می‎شود ولی سایر اعمال حیاتی پابرجاست. مخ مرکز احساس لمسی ـ بینایی ـ شنوایی ـ چشایی و بویایی است و نیز مراکز حرکاتی و مراکز خاطره‎ها و مراکز ارتباطی در آن قرار دارد.